Nalan ÇETİNER / gazeteist.

Dünyanın en uzun binası, ilk 7 yıldızlı oteli, en büyük insan yapımı adaları, en büyük alışveriş merkezleri... Yapılan her "en", Dubai'nin ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin ününe ün katmış, ülkenin tanıtımına katkıda bulunmuş.

Dubai, tam bir açıkhava güncel mimari güzellikler müzesi gibi. Yapılan her yeni bina farklı bir estetik kaygıyla oluşturulmakta ve şehrin güzelliğine güzellik katmakta.

Ancak bu mimari eserlerin arkasında yatan işgücünün niteliği pek kimsenin farkında olmadığı bir başka gerçek. Ortaya konan eserlerin büyüklüğü ile ters orantılı seviyelerde zor şartlarda yaşamlar sürerek, bu eserlerin canlı yapıtaşları olan bir işgücü bu. Dubai ya da herhangi başka bir Emirlikte, yerel halktan herhangi birini bir inşaatta çalışırken göremezsiniz. Kastım sadece vasıfsız işçi olarak değil; aynı projenin mühendisleri, teknik elemanları arasında da yerel halktan birisini bulmak çok nadir karşılaşılan bir durumdur. Dubai'nin nüfusu takriben 2 milyon. Bunun ancak %20'si yerel halk. İşte geri kalan %80 ise aklıyla, emeğiyle, teriyle Dubai'nin o muhteşem eserlerini oluşturan, bir "en"ler diyarı olmasında emek sarfeden, üretim ve ticaretin devamını sağlayan "expat"lardan oluşuyor.

Bu expatlar arasında ise aslan payı sanıyorum Hintlilerindir. Çünkü burada yaşayan yabancıların oldukça büyük bir çoğunluğunu Hintliler oluşturmakta. Üst düzey yöneticilerden en basit inşaat amelesine kadar geniş bir yelpazede, ülkedeki tüm girişimlerde yer almaktadırlar. Hemen hemen her iş sektöründe görev alan Hintlillerin en çok göze battıkları yer inşaat sektörü. Çalışma ve konaklama şartları, en azından bizim alışageldiğimiz yaşam standardı kriterlerine göre, insanı gerçekten düşündürücü nitelikte. Açıkçası buraya ilk geldiğimizde çok gözüme batıyordu. İnşaatlarda, kavurucu sıcağın altında akşama kadar çalışan, kara kuru, genellikle ekstra bir gram eti olmayan Hintli işçilere, hele bir de eşim bana kaldıkları işçi kamplarını anlattığı zaman pek bir acımıştım.

Vasıfsız (ya da vasıflı) bir inşaat işçisinin, almış olduğu maaşla Dubai'nin herhangi bir yerinde, en düşük seviyede bile olsa müstakil bir hayat sürdürmesi imkansız. Dubai'de bir oda bir salon, en ucuz bulabileceğiniz ev kirası aylık 2500 dirhemden aşağı değil, ki bu bile çok sınırlı birkaç yerde. Basit bir inşaat işçisinin alacağı maaş ayda ortalama 1000 Dirhem civarında. Sanırım bu konuda daha fazla açıklama gerekmiyor.

Bunun sonucu olarak bu işçiler genellikle işverenleri tarafından tutulan, şehir merkezinin dışında yer alan ve işçiler için özel olarak yapılmış işçi kamplarında, 20-25 m2'lik odaların her birinde 6 ila 8 kişi bir arada kalarak hayatlarına devam ediyorlar. Bu kamplar genellikle pislik ve koku içinde, binlerce işçinin ortak kullanımında olan tuvalet, duş ve mutfak alanlarına sahip olunca, en hafif tabirle "hijyen dışı" şartlar kaçınılmaz oluyor. Buna bir de tamamen bizimkinden farklı bir temizlik anlayışı katılınca, ortaya hani Uğur Dündar'ın kapatma kararı çıkarttıracağı cinsten ortamlar çıkıyor ne yazık ki.

Bize göre hiç de temiz olmayan ortamlarda yaşayıp, hiç de kolay olmayan iklimlerde çalışıyorlar. Yazın rahatlıkla 45 dereceye çıkan hava sıcaklıklarında aralıksız 3-4 saat boyunca inşaat işi yapıyorlar. Buna karşılık aldıkları ücret çok ama çok düşük seviyelerde.

Ancak madalyonun bir de diğer yüzü var. Aynı Hintli işçi, Hindistan'da kalıp diğer bir milyar Hintliden biri olsa, belki de hiç iş bulamayacak. Bulsa da alacağı maaş ayda yüz, iki yüz Amerikan dolarını geçmeyecek ve yaşadığı ortamlar pek de Dubai'dekinden farklı olmayacak. Oysa Dubai'de kazandığı ücrete hemen hiç dokunmadan -yemeği, kalacak yeri firma tarafından karşılanıyor nasıl olsa- memleketine gönderdiğinde ailesi çok daha rahat bir hayat sürebilecek.

Hal böyle olunca da, Dubai'nin ihtişamlı binaları, yapay güzellikleri, Hintli, Pakistanlı, Bangladeşli, Afganistanlı işçilerin sırtlarında yükselmeye devam ediyor.